Vragen en antwoorden- Besluitvorming

Is een AZC in Waalre nog wel nodig, nu er leegstand is in noodopvang en AZC’s omdat er minder vluchtelingen ons land binnenkomen?

De basis voor de opvang van vluchtelingen is de prognose van het Rijk over het aantal mensen dat zou komen. Het Rijk houdt vast aan het bestuursakkoord met de gemeenten en de provincie. Dat is het uitgangspunt. Verder zijn de meeste plannen binnen de provincie nog slechts voornemens. Van papieren plannen naar echte opvangplaatsen, dat vraagt nog veel inzet. Sleutelwoorden zijn tijd, ruimte en flexibiliteit. Er zijn nog steeds nieuwe opvangplaatsen nodig omdat bijvoorbeeld bestaande tijdelijke centra sluiten. Iedere prognose is een momentopname en het beeld kan zich altijd weer wijzigen. Om die reden moet er ook een buffer komen om onverwachte instroom van vluchtelingen op te vangen. Vandaar dat het Rijk gemeenten vraagt om procedures in gang te zetten/af te ronden, zodat snel geschakeld kan worden als de vraag naar opvangplekken weer toeneemt.

Waarom stelt het Rijk de cijfers over de instroom niet bij?

De staatssecretaris geeft aan dat er veel onzekere factoren zijn. Houdt de Turkije-overeenkomst stand? Ontstaan er andere smokkelroutes? Komt er een vluchtelingenstroom vanuit Noord-Afrika op gang? Er zijn op dit moment 300.000 vluchtelingen die volgens de media gereed staan om de oversteek te maken. De prognose is, met andere woorden, een momentopname, een beeld dat snel kan veranderen.

Wat betekent dit voor Brabant?

De provincie wil het niet meer laten gebeuren dat er halsoverkop noodlocaties moeten worden ingericht en gaat uit van de vluchtelingenstroom die begin 2016 aan de orde was. Op basis van deze prognoses heeft de provincie vanuit een gezamenlijke verantwoordelijkheid de handschoen opgepakt en wordt er gewerkt aan een kwalitatieve goede opvang. Daarbij zal er ook aandacht zijn voor integratie, want een groot deel van de asielzoekers zal een verblijfsstatus krijgen en blijft dus voor langere tijd in ons land. Dat alles vraagt tijd, ruimte en flexibiliteit om de opvangplekken te realiseren. Het gaat daarbij om een mix van grootschalig en kleinschalig; beide zijn nodig. Dat geldt ook voor de juiste mix van locaties die voor korte én langere termijn gebruikt kunnen worden. Op dit moment daalt de instroom van vluchtelingen, maar is tegelijk de vraag naar opvangplekken voor langere duur nog actueel. Daarnaast bestaat ook de behoefte om een flexibele schil op te bouwen. De provincie wil in Brabant naar een stabiele en toekomstbestendige situatie toewerken, die bestaat uit een goede basis en een flexibele schil, zodat opvang in sporthallen en dergelijke nooit meer nodig is en elke instroom hanteerbaar en beheersbaar is.

Wat betekent dit voor de regio Brainport?

Gemeenten moeten blijven voldoen aan de regionale opdracht inclusief besluitvorming en afstemming met de omgeving. De opdracht voor de regio Brainport (AZC-opvang realiseren voor 1.060 vluchtelingen) blijft dus staan. De gemeenten bepalen welke locaties ze aandragen, maar het COA beslist uiteindelijk welke locaties nodig zijn en welke, vanuit het principe van verantwoord met maatschappelijk geld omgaan, tot realisatie worden gebracht. Wel gaan provincie en COA met de regio’s in gesprek over prioritering en fasering van de plannen. Dat alles vraagt om tijd, ruimte en flexibiliteit.

Wat betekent dit voor de gemeente Waalre?

De gemeente Waalre is klaar om een aanvraag van het COA aan te kunnen en een bestuursovereenkomst (waaronder een huurovereenkomst) met het COA af te sluiten. Zolang die aanvraag er niet komt, wordt er niets in gang gezet. Op het moment dat de vraag er wel is en de bestuursovereenkomst is afgesloten, start de procedure voor de omgevingsvergunning en daarna de bouw van het AZC. Na afsluiten van het bestuursakkoord duurt het 6-9 maanden voordat het AZC in gebruik kan worden genomen.
 

Is er al besloten dat er in Waalre een opvang voor vluchtelingen komt?

Op 10 mei 2016 heeft het college een voorgenomen besluit genomen over de mogelijkheid om een AZC op het voormalige honkbalveld in Waalre aan te bieden aan de regio. Op 12 mei heeft de gemeenteraad zijn wensen en bedenkingen over de opvang van vluchtelingen meegegeven aan het college. De gemeenteraad is overwegend positief over het voorgenomen besluit. Het college heeft op basis hiervan besloten om dit om te zetten in een definitief besluit.

De komende tijd moet blijken of een AZC in Waalre een noodzakelijk onderdeel is van het gezamenlijke plan van de regio Brainport (Eindhoven, Veldhoven, Best, Son en Breugel, Nuenen, Geldrop-Mierlo en Waalre). In dit plan moet staan welke gemeente welk aandeel kan leveren, in welke vorm, om aan de opdracht van de Commissaris van de Koning te voldoen: met spoed huisvesting voor 1.060 extra vluchtelingen en 974 statushouders realiseren. Het plan is op 13 mei ingediend bij de Provincie. Vanaf 21 juni 2016 worden de regionale plannen besproken in het Platform Opvang Vluchtelingen (POV) en is er overleg met de gemeenten om te komen tot realisering van noodopvanglocaties of AZC’s én huisvesting van statushouders. We hopen eind juni duidelijk te hebben of er in Waalre een AZC gevestigd wordt.

Hoe verloopt de besluitvorming?

Op 10 mei 2016 heeft het college een voorgenomen besluit genomen over de mogelijkheid om een AZC op het voormalige honkbalveld in Waalre aan te bieden aan de regio. Op 12 mei heeft de gemeenteraad zijn wensen en bedenkingen over de opvang van vluchtelingen meegegeven aan het college. Het college heeft op basis hiervan besloten om het voorgenomen besluit om te zetten in een definitief besluit.

Of er een AZC in Waalre komt, is een besluit van het college. Dit is afhankelijk van twee belangrijke factoren. Allereerst of het COA de vestiging van een AZC (financieel) haalbaar acht. Dit is het geval. De tweede vraag is of de inzet van Waalre een noodzakelijk onderdeel is van het gezamenlijke plan van de zeven gemeenten in de regio Brainport. In dat plan staat welke gemeente welk aandeel levert in welke vorm om aan de opdracht van de Commissaris van de Koning voor de regio Brainport te voldoen: met spoed 1060 extra opvangplaatsen voor asielzoekers te realiseren. Dit plan is op 13 mei 2016 naar de Provincie gestuurd. De verwachting is dat er eind juni 2016 meer duidelijkheid is over de vraag of er in Waalre een AZC komt.

Als de komst van een AZC in Waalre een onderdeel van het regionale plan van aanpak wordt, doet het COA vervolgens formeel een verzoek aan de gemeente Waalre om de betreffende locatie te mogen huren om er een AZC op te vestigen. Als het college hier positief op reageert, wordt er een huurcontract met het COA afgesloten en zal het COA de benodigde vergunningen aanvragen. Omdat er sprake is van een periode van vijf (en mogelijk tien) jaar, zal de gemeente een tijdelijke ontheffing van het bestemmingsplan verlenen. Tegen de verlening van de vergunningen staan de gebruikelijke bezwaar- en beroepsmogelijkheden open.

Kunt u garanderen dat de gemeente Waalre zich aan alle wettelijke regels en procedures houdt die betrekking hebben op de opvang van vluchtelingen en statushouders?

In het gehele besluitvormingstraject worden uiteraard alle wettelijke termijnen en procedures gevolgd.

Wat gebeurt er na 2016?

Op dit moment is de extra opgave voor de opvang asielzoekers voor 2016 bekend. Dat is 7.200 voor de gehele provincie Noord-Brabant en 1.060 voor de regio Brainport. Waalre heeft daarnaast als opgave voor 2016 het huisvesten van 44 statushouders. Voor 2017 zijn nog geen cijfers bekend. Wij hopen zo spoedig mogelijk een inschatting te krijgen voor de komende jaren, zodat wij weten wat er de komende tijd nodig is.

Waarom is er gekozen voor de locatie honkbalveld?

De locatie honkbalveld (sportpark Waalre) heeft de voorkeur van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA). Het college kan zich hierin kan vinden. Hiermee vallen de twee alternatieven in uitbreidingsgebied Waalre-noord (ten zuiden van de Heistraat) af. Aan de hand van criteria van het COA is een objectieve afweging gemaakt en zijn er twee belangrijke argumenten die leiden tot de voorkeurslocatie honkbalveld, aldus het COA. Het belangrijkste argument is de bestaande infrastructuur op/bij het honkbalveld, zoals de aanwezigheid van wegen, verlichting, kabels en leidingen. Daardoor is een AZC op dit terrein aanzienlijk sneller, eenvoudiger en daarmee ook goedkoper te realiseren dan op de andere locaties. Bovendien ligt de locatie honkbalveld dichter bij voorzieningen als winkels, basisschool en openbaar vervoer, wat ten goede komt aan de integratie van de bewoners van het AZC.
Op de overige argumenten scoren de drie locaties ongeveer gelijk. Daarbij gaat het om voldoende ruimte, huurkosten, mogelijke geluidsoverlast door bedrijven in de buurt, verkeerssituatie, gemeentelijk eigendom en beschikbaarheidsduur.

Hoe ziet het regionale plan eruit?

Op vrijdag 13 mei 2016 is het plan van aanpak van de regio Brainport naar de Provincie gestuurd. Dit plan is vertrouwelijk omdat er meerdere locaties in meerdere gemeenten genoemd worden. De zeven gemeente uit de regio communiceren zelf over hun eventuele plannen, daarom wordt het regionale plan niet breed verspreid. Inmiddels is wel (op 15 juni) bekend geworden dat ook het terrein Gulbergen in Nuenen in beeld is als mogelijke opvanglocatie voor asielzoekers.
In de periode vanaf 21 juni worden de regionale plannen besproken in het Platform Opvang Vluchtelingen (POV) en is er overleg met de gemeenten om te komen tot realisering van noodopvanglocaties of AZC’s én huisvesting van statushouders. We hopen eind juni meer duidelijkheid te kunnen geven.

Hoe lang blijft het AZC staan?

Als het AZC er komt, is dat voor een periode van vijf jaar, met een eventuele verlenging van vijf jaar als de noodzaak er tegen die tijd nog is.